Physical and Mental Self-Care Capacity Development Project for the Elderly, Ban Ku Community, Ban Ku Subdistrict, Yang Sisurat District, Maha Sarakham Province โครงการพัฒนาศักยภาพการดูแลตนเองด้านร่างกายและจิตใจให้แก่ผู้สูงอายุ ชุมชนบ้านกู่ ตำบลบ้านกู่ อำเภอยางสีสุราช จังหวัดมหาสารคาม

Thailand has now transitioned into a "complete aged society," characterized by a continuously growing proportion of elderly citizens. This mirrors the context of the Ban Ku community in Ban Ku Subdistrict, Yang Sisurat District, Maha Sarakham Province, where the elderly population is likewise on the rise. While these individuals represent invaluable human resources, serving as the spiritual core and repositories of local wisdom, advancing age brings physical decline and psychological vulnerability often exacerbated by social isolation or compounding health conditions.

Currently, the Ban Ku community in Ban Ku Subdistrict, Yang Sisurat District, Maha Sarakham Province, is experiencing a continuous increase in its child and elderly populations, rising by 15% from 2021. Preliminary surveys and field observations in the Ban Ku community reveal physical deterioration issues accounting for 80% and psychological issues accounting for 20%. Physically, most elderly residents are beginning to suffer from non-communicable diseases (NCDs) such as hypertension, diabetes, dementia, and musculoskeletal and joint pains, which impair their daily lives. Psychologically, many experience solitude during the daytime as their children work away from home, potentially leading to loneliness, anxiety, or depression. Although some elderly centers or schools have already emerged in traditional localities, a lack of skills in proper modern health self-care (such as nutrition for the elderly or appropriate physical exercise) remains a gap that needs to be filled.

The Faculty of Agricultural Technology at Maha Sarakham Rajabhat University serves as a local university for the community, aligned with its strategy for creative local development engagement. Its objective is to leverage expertise in science, social science, research, innovation, and technology to act as a "mentor" and key "driving mechanism," applying agricultural expertise to elderly healthcare (Agro-Health) through the following activities: Activity 1: Promotion of Nutritional Therapy and Safe Food (Food as Medicine); Activity 2: Horticultural Therapy; and Activity 3: Income Generation and Self-Worth (Social & Economic Value). This aligns with the university's 20-year strategic plan and the 5-year action plan of Maha Sarakham Rajabhat University (2017–2034), specifically Strategic Issue 1 on Local Development, targeting Sustainable Development Goal 3: Ensure healthy lives and promote well-being for all at all ages (Good Health and Well-Being).

Therefore, the Physical and Mental Self-Care Capacity Development Project for the Elderly in the Ban Ku Community, Ban Ku Subdistrict, Yang Sisurat District, Maha Sarakham Province, comprises three main activities targeting no fewer than 50 elderly participants. The primary aim is to equip the elderly with the knowledge, skills, and positive attitudes necessary for sustainable self-healthcare, fostering "Active Ageing" so they can remain a vital force in preserving the local culture of Yang Sisurat District. Additionally, 10 students developed through the social engineer process will participate in guiding the elderly through the project activities until completion. ปัจจุบันประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่ "สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์" (Aged Society) โดยมีสัดส่วนประชากรผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เช่นเดียวกับบริบทของ ชุมชนบ้านกู่ ตำบลบ้านกู่ อำเภอยางสีสุราช จังหวัดมหาสารคาม ที่พบว่าจำนวนผู้สูงอายุในพื้นที่เริ่มมีสัดส่วนที่สูงขึ้น ซึ่งกลุ่มบุคคลเหล่านี้ถือเป็นทรัพยากรบุคคลที่มีคุณค่า เป็นศูนย์รวมจิตใจและภูมิปัญญาของท้องถิ่น อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงตามวัยนำมาซึ่งความเสื่อมถอยของสภาพร่างกาย และความเปราะบางทางจิตใจที่อาจเกิดขึ้นจากการขาดการมีส่วนร่วมในสังคมหรือภาวะสุขภาพที่รุมเร้า สภาพปัญหาและความจำเป็น ณ ปัจจุบันนี้ ชุมชนบ้านกู่ ตำบลบ้านกู่ อำเภอยางสีสุราช จังหวัดมหาสารคาม มีจำนวนเด็กและผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จากปี 2564 ถึงร้อยละ 15% จากการสำรวจและสังเกตการณ์เบื้องต้นในพื้นที่ชุมชนบ้านกู่ พบปัญหาด้านความเสื่อมถอยของสภาพร่างกาย ถึงร้อยละ 80 และ ด้านจิตใจ ร้อยละ 20 ด้านร่างกาย ผู้สูงอายุส่วนใหญ่เริ่มประสบปัญหาโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน ความจำเสื่อม และอาการปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและข้อต่อ ซึ่งส่งผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน ส่วนด้านจิตใจ ประสบกับสภาวะการอยู่ลำพังในช่วงกลางวันเนื่องจากบุตรหลานไปทำงานต่างถิ่น อาจส่งผลให้เกิดความเหงา ความวิตกกังวล หรือภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุได้ ถึงแม้ว่าปัจจุบันนี้ มีศูนย์หรือโรงเรียนผู้สูงอายุเกิดขึ้นมาบ้างแล้วก็ตามในท้องถิ่นดั้งเดิม แต่การขาดทักษะในการดูแลตนเองตามหลักสุขาภิบาลสมัยใหม่ที่ถูกต้อง (เช่น โภชนาการสำหรับผู้สูงวัย หรือการออกกำลังกายที่เหมาะสม) ยังเป็นช่องว่างที่ควรได้รับการเติมเต็ม
คณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม เป็นมหาวิทยาลัยท้องถิ่นเพื่อชุมชน โดยมียุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัย ฯ เพื่อพันธกิจสัมพันธ์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่นอย่างสร้างสรรค์ มีวัตถุประสงค์เพื่อนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ สังคมศาสตร์ วิจัย นวัตกรรมและเทคโนโลยี เข้ามาเป็น "พี่เลี้ยง" และ "กลไกขับเคลื่อน" สำคัญ โดยใช้เชี่ยวชาญด้านการเกษตรมาประยุกต์เข้ากับการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ (Agro-Health) ดังกิจกรรมต่อไปนี้
กิจกรรมที่ 1 การส่งเสริมโภชนบำบัดและอาหารปลอดภัย (Food as Medicine) กิจกรรมที่ 2 เกษตรบำบัด(Horticultural Therapy) และกิจกรรมที่ 3 การเพิ่มรายได้และคุณค่าในตนเอง (Social & Economic Value)
ซึ่งสอดคล้องกับแผนยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏ ระยะ 20 ปี จนมาถึงแผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม (พ.ศ. 2560-2579) ดังประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 1 การพัฒนาท้องถิ่น โดยมีเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน คือ เป้าหมายที่ 3 สร้างหลักประกันว่าคนมีชีวิตที่มีสุขภาพดีและส่งเสริมสวัสดิภาพสำหรับทุกคนในทุกวัย (Good Health and Well Being)
ดังนั้นโครงการพัฒนาศักยภาพการดูแลตนเองด้านร่างกายและจิตใจให้แก่ผู้สูงอายุ ชุมชนบ้านกู่ ต.บ้านกู่
อ.ยางสีสุราช จ.มหาสารคาม จะประกอบไปด้วยกิจกรรมหลักๆ 3 กิจกรรม โดยเน้นกลุ่มเป้าหมายผู้สูงอายุ จำนวน ไม่น้อยกว่า 50 คน หลักๆ เพื่อมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุมีความรู้ มีทักษะ และมีทัศนคติที่ดีต่อการดูแลสุขภาพของตนเองอย่างยั่งยืน นำไปสู่การเป็น "ผู้สูงอายุที่มีคุณภาพ" (Active Ageing) และเป็นพลังสำคัญในการสืบสานวัฒนธรรมท้องถิ่นของอำเภอยางสีสุราชสืบไป พร้อมทั้งนำจำนวนนักศึกษา 10 คน ในโครงการ ฯ ที่ได้รับการพัฒนาด้วยกระบวนการวิศวกรสังคม เข้าร่วมในการพาผู้สูงอายุประกอบกิจกรรมจนเสร็จโครงการ ฯ

Activity 1: Workshop on the Promotion of Nutritional Therapy and Safe Food (Food as Medicine)
Activity 2: Workshop on Horticultural Therapy
Activity 3: Workshop on Income Generation and Self-Worth (Social & Economic Value) กิจกรรมที่ 1 อบรมเชิงปฏิบัติการการส่งเสริมโภชนบำบัดและอาหารปลอดภัย (Food as Medicine)
กิจกรรมที่ 2 อบรมเชิงปฏิบัติการเกษตรบำบัด (Horticultural Therapy)
กิจกรรมที่ 3 อบรมเชิงปฏิบัติการการเพิ่มรายได้และคุณค่าในตนเอง (Social & Economic Value)